Mara's Final Exam – De zoveelste erotische clichéroman in een BDSM-jasje?
In dit artikel
“Mara's Final Exam – De zoveelste erotische clichéroman in een BDSM-jasje?“ is voor BDSMforyou.nl geschreven door Meesteres Moriah.
Onlangs werd ik benaderd door Eliot's House Publishing met de vraag of ik interesse had om het boek Mara's Final Exam, geschreven door B. D. Smartt, te lezen en eventueel te bespreken op BDSMforyou. In de begeleidende mail werd het boek omschreven als een erotische novelle waarin consent, dominantie, discipline en grenzen centraal staan. Dat wekte natuurlijk mijn belangstelling, want deze onderwerpen sluiten nauw aan bij waar ik mij dagelijks mee bezighoud.

Ik ontving een digitaal recensie-exemplaar, zonder enige verplichting om er daadwerkelijk iets over te schrijven. Dat waardeer ik. Iedereen die mij een beetje volgt, weet echter ook dat ik doorgaans vrij eerlijk mijn mening ventileer. Ook wanneer die misschien niet helemaal is wat iemand hoopt te horen.
Laat ik daarom maar meteen met de deur in huis vallen. Mara's Final Exam heeft mij niet kunnen bekoren. Het verhaal bevat voor mij te veel clichés en vooral een aantal gemiste kansen. Dat betekent overigens niet dat een ander er geen plezier aan kan beleven. Wie graag expliciete erotische verhalen leest, zal hier mogelijk prima mee uit de voeten kunnen.
Waar gaat Mara's Final Exam over?
Mara is een 23-jarige studente die haar zinnen heeft gezet op haar vijftigjarige professor Vale. Hij doceert psychologie en houdt zich onder andere bezig met verslaving en zelfbeheersing. Mara voelt zich sterk tot hem aangetrokken en probeert hem gedurende het semester uit zijn professionele rol te lokken.
Uiteindelijk ontstaat er een ontmoeting buiten de universiteit, waarbij de twee terechtkomen in een omgeving waar BDSM een belangrijke rol speelt. Er wordt gesproken over grenzen, toestemming, stopwoorden en de voorwaarden waaronder zij hun verlangens kunnen onderzoeken.
Een oudere professor, een jonge studente, een bestaande machtsverhouding en een ontmoeting waarin die machtsverhouding een nieuwe betekenis krijgt. Wat mij betreft voldoende ingrediënten voor een interessant verhaal.
Een hoog Bouquetreeksgehalte
Tijdens het lezen moest ik regelmatig denken aan de Bouquetreeks. De ervaren, zelfverzekerde oudere man tegenover de jonge, uitdagende vrouw die zich tot hem aangetrokken voelt. Hij is beheerst, zij probeert hem uit te dagen. Hij heeft overwicht, zij verlangt ernaar dat iemand haar eindelijk weet te beteugelen.
Het is een bekend recept. Daar is op zichzelf niets mis mee. Niet ieder boek hoeft vernieuwend te zijn en soms is een voorspelbaar verhaal precies waar een lezer behoefte aan heeft. Maar ik had gehoopt dat de BDSM-component het verhaal een extra dimensie zou geven.
De personages blijven voor mij echter behoorlijk oppervlakkig. Mara is seksueel zelfverzekerd en gewend om haar aantrekkingskracht in te zetten. Vale is de ervaren man die haar weet te imponeren met zijn zelfbeheersing en dominantie.
BDSM is zoveel meer dan seks
In Mara's Final Exam draait de BDSM-dynamiek voornamelijk om seksuele aantrekkingskracht en lichamelijke intimiteit. De dominante man neemt de leiding en de jonge vrouw ontdekt hoe opwindend het kan zijn om die leiding te volgen.
Wie zich werkelijk verdiept in dominantie en onderdanigheid, weet echter dat de meest intense ervaringen lang niet altijd lichamelijk of seksueel hoeven te zijn. Macht kan voelbaar worden in een blik, een gebaar of een enkele opdracht. Overgave kan iemand confronteren met onzekerheden waarvan hij of zij het bestaan nauwelijks vermoedde.
Die diepere betekenis van macht, vertrouwen en overgave had ik graag teruggezien in het verhaal.
Consent en verantwoordelijkheid
Wat ik de schrijver wel wil nageven, is dat er aandacht wordt besteed aan toestemming en grenzen. Professor Vale bespreekt stopwoorden, controleert of Mara nog achter haar keuzes staat en geeft aan wat hij wel en niet accepteert. Dat zijn positieve elementen.
Tegelijkertijd is Vale haar professor. Er bestaat dus al een professionele machtsverhouding voordat er überhaupt sprake is van BDSM. Natuurlijk is Mara volwassen en neemt ze zelf het initiatief, maar daarmee verdwijnt de verantwoordelijkheid van een docent niet.
Ook speelt ontrouw een rol in het verhaal. Dat maakt de situatie moreel ingewikkelder, zeker omdat Vale binnen hun BDSM-ontmoeting juist wordt neergezet als iemand die zorgvuldig met grenzen omgaat. Daar zit een interessante tegenstrijdigheid. Consent gaat immers verder dan het afspreken van een stopwoord. Het heeft ook te maken met de omstandigheden waarin iemand toestemming geeft en de verantwoordelijkheid die je draagt tegenover de ander.
En waarom moest er ook nog cocaïne aan te pas komen?
Een ander element waar ik mijn vraagtekens bij zet, is het cocaïnegebruik van Mara.
Professor Vale stelt op dit gebied een duidelijke grens. Hij wil geen drugsgebruik tijdens hun ontmoeting en maakt dat ook kenbaar. Uiteindelijk beleeft Mara haar seksuele ervaringen zonder onder invloed te zijn. Aan het einde van het verhaal gebruikt ze alsnog cocaïne.
Misschien wil de schrijver hiermee iets vertellen over haar behoefte aan controle, haar gewoontes of de grenzen van persoonlijke verandering. Alleen wordt dat naar mijn gevoel onvoldoende uitgewerkt.
Wat voegt het nu werkelijk toe?
Wat mij daarnaast stoort, is de associatie die opnieuw wordt gelegd tussen BDSM en drugs. Natuurlijk komt drugsgebruik ook binnen de BDSM-wereld voor, net zoals in de rest van de samenleving. Maar het is absoluut geen vanzelfsprekend onderdeel van BDSM.
Juist wanneer mensen spelen met macht, lichamelijke grenzen en psychische kwetsbaarheid, is een helder bewustzijn van groot belang. Binnen veel BDSM-relaties en -gemeenschappen gelden bovendien hoge normen als het gaat om veiligheid, verantwoordelijkheid en wederzijds respect.
Een schrijver hoeft van mij geen voorbeeldige personages te creëren. Fictie mag schuren en controversiële onderwerpen aansnijden. Maar ik hoop dan wel dat zulke elementen een betekenisvolle bijdrage leveren aan het verhaal.
Welk beeld van BDSM blijft hierdoor bestaan?
Ik houd mij al jarenlang bezig met het toegankelijk maken van BDSM. Met het uitleggen wat dominantie en onderdanigheid kunnen betekenen en hoeveel verantwoordelijkheid, vertrouwen en respect daarbij komen kijken. Daarbij merk ik regelmatig hoeveel vooroordelen er nog bestaan.
Voor sommige buitenstaanders draait BDSM uitsluitend om seks, machtige mannen, onderdanige vrouwen en grensoverschrijdend gedrag. Dat is een bijzonder eenzijdig beeld.
Natuurlijk is één erotische novelle niet verantwoordelijk voor alle misverstanden over BDSM. Ook hoeft fictie geen educatief handboek te zijn. Maar verhalen dragen wel bij aan de beeldvorming.
Wanneer BDSM opnieuw wordt gekoppeld aan seksuele dominantie, een verboden verhouding, ontrouw en drugsgebruik, zonder dat daar veel psychologische verdieping tegenover staat, blijven bestaande clichés gemakkelijk overeind.
Terwijl er zoveel andere verhalen te vertellen zijn. Over de bijzondere intimiteit die kan ontstaan wanneer twee mensen elkaar op een dieper niveau leren kennen. Dat zijn verhalen die ik graag zou lezen.
Mijn eindoordeel
Wie houdt van expliciete erotische fictie, een verboden aantrekkingskracht en een ervaren dominante man tegenover een uitdagende jonge vrouw, kan Mara's Final Exam mogelijk best waarderen.
De schrijver heeft bovendien niet geprobeerd er een romantisch liefdesverhaal met een traditioneel gelukkig einde van te maken. Dat werd in de begeleidende mail ook nadrukkelijk aangegeven. In dat opzicht is de novelle duidelijk over haar bedoeling.
Voor mij persoonlijk bleef het verhaal echter te veel aan de oppervlakte. Ik had gehoopt op meer psychologische diepgang en een interessantere uitwerking van de BDSM-dynamiek. Daar liggen wat mij betreft de grootste gemiste kansen.
Ik wil B. D. Smartt en Eliot's House Publishing bedanken voor het beschikbaar stellen van het recensie-exemplaar en de vrijheid om het verhaal onafhankelijk te beoordelen. Hoewel het boek niet helemaal mijn smaak is, hoop ik uiteraard dat het zijn weg vindt naar lezers die dit genre wel weten te waarderen.
Meesteres Moriah
Deze recensie is onafhankelijk geschreven. Ik ontving een gratis digitaal recensie-exemplaar van Eliot's House Publishing. Aan de bespreking waren geen voorwaarden of verplichtingen verbonden.



